Bài học quan trọng mà có người cả đời mới hiểu: Lấy nhu thắng cương, lấy ít thắng nhiều mới là đạo của kẻ mạnh, là đại trí tuệ của người thành công!

01.

Một trong những nhân vật chính yếu của Triết học Trung Quốc, Lão Tử từng được người thầy Thường Tung của mình dạy cho bài học để đời bên giường bệnh khi ông hỏi học trò rằng: “Cái lưỡi của thầy có còn không?”

Lão Tử kinh ngạc trả lời: “Đương nhiên rồi ạ, không có lưỡi sao thầy nói chuyện được?”

Người thầy lại hỏi: “Vậy răng của ta còn không?”

Lão Tử lắc đầu: “Thầy già rồi, răng đã rụng hết.”

Thường Tung đáp rằng: “Con thấy đó, cái lưỡi thì mềm nhưng nó vẫn còn; cái răng thì cứng nhưng lại dễ rụng đi. Vạn sự vạn vật trên thế gian, chẳng phải đều như vậy sao?”

Sau câu hỏi ngày hôm đó, Lão Tử trở về suy ngẫm và nhận ra nhiều bài học thấu đáo. Ông đã viết lại lời dạy trong “Đạo đức kinh” truyền cho hậu thế như sau: “Trên đời này không gì mềm yếu hơn nước, thế mà lại công phá được tất cả những gì cứng rắn. Chẳng gì hơn được nước, chẳng gì thay thế được nước. Mềm thắng cứng, nhu thắng cương, thiên hạ ai cũng biết thế, mà mấy ai làm được”.

Do đó, không phải cứ mạnh mẽ mới là cách duy nhất để giải quyết vấn đề. Đôi khi chính sự hạ mình, nhún nhường và khiêm tốn lại giúp chúng ta giành được nhiều lợi ích hơn. Cách nhanh nhất để giải quyết mọi mâu thuẫn chính là lấy nhu thắng cương. Chẳng thế mà trong việc đối nhân xử thế, người ta luôn coi trọng đạo lý: “Lùi một bước biển rộng trời cao”.

Cứng cáp và mềm dẻo cũng là sự khác biệt giữa cây bàng và cây liễu. Khi một trận bão lớn đổ ập vào đất liền, nhà cửa cây cối đều bị tàn phá ghê gớm, không gãy thì cũng sập, cây bàng lớn cũng ngã đổ chỉ còn mỗi gốc trơ trọi, chỉ có duy nhất cây liễu mỏng ven hồ vẫn sống sót. Nhánh liễu mềm dẻo lúc nào cũng đung đưa dù chỉ một cơn gió nhẹ thoáng qua, tưởng như vô cùng yếu ớt nhưng thực chất lại ẩn chứa sức sống ngoan cường. Nó không phải giống loài vững chắc nhất, thẳng tắp nhất, hay vươn cao vươn xa nhất, nhưng nó luôn có thể chống chọi với rất nhiều gió táp mưa sa của cuộc đời nhờ sự bản tính mềm dẻo trời cho của mình.

Dưới áp lực, phải học cách thay đổi, trong nguy nan, học cách tự bảo vệ mình. Lùi một bước trời cao biển rộng, nhẫn một thời sóng lặng gió êm. Đó mới là sự trí tuệ bản lĩnh đích thực của một bậc trượng phu, biết mượn gió trợ hỏa, biết chọn thời mà làm, biết lấy yếu thắng mạnh, biết lấy nhu đấu cương. Chúng ta phải đủ khôn ngoan để kiểm soát “độ cong” của mình, không đánh mất giới hạn, không mặc kệ cho người ta cướp đoạt và nhục nhã. Không chỉ biết cách cong, mà phải cong sao cho đáng, có lý có cớ, cong mà không gãy gập đánh mất chính mình.

Khi chúng ta thực sự thấu hiểu đạo lý ẩn sâu bên trong, hiểu rằng nhượng bộ không có nghĩa là nhu nhược, yếu thế mà ngược lại là thể hiện sự tài trí, bao dung và cao thượng thì chúng ta mới thật sự trở thành người chiến thắng. Không phải tự dưng mà người xưa có câu “lấy nhu thắng cương” và “lấy lùi làm tiến”, nghe thì tưởng dễ, nhưng không phải ai cũng làm được.